راهکار اجرایی سیستم حراج چای

۳۰ , مرداد , ۱۳۸۵

از آنجائیکه گره گاه اصلی کشت و صنعت چای کشور در بخش بازرگانی و بازار مصرف آن است، لذا با توجه به حمایتی که دولت محترم بنا به مفاد تبصره ۷ قانون بودجه سال ۱۳۸۴ از این صنعت به عمل آورده است ، مشکلات ساختاری چای از طریق ایجاد شبکه زنجیره ای تولید تا مصرف ، رفع می گردد .
۱- جهت مرتبط کردن توزیع کنندگان و فروشندگان چای با تولید کنندگان سیستم حراج چای( اکشن چای ) -که شیوه ای تجربه شده در عمده کشورهای تولید کننده چای است – تشکیل می گردد تا با استفاده از مبلغ مصوبه مجلس اقدام به فروش چای به خریداران نماید.
۲- مبلغ یاد شده در اختیار اداره کل چای شمال قرارمی گیرد و در حساب ویژه ای که اختصاص به این کار دارد ذخیره شده و به عنوان تن خواه در اختیار سیستم حراج یاد شده پرداخت می شود تا اقدام به خرید چای تولید کنندگان نماید .


۳- چای تولید شده در اختیار شرکت های خریداری قرار می گیرد که دارای سابقه فعالیت در زمینه فرآوری ، بسته بندی ، توزیع و فروش سالیانه آنها براساس ضوابط مشخص بوده و مورد تأیید اداره کل چای شمال باشند ، و قادر به ارائه ضمانت های معتبر مورد قبول سیستم حراج باشند . پیش بینی می شود که بر اساس وضعیت کنونی بازار یکصد شرکت تعرفه شوند و چنانچه بطور متوسط هر شرکت بسته بندی و توزیع مقدار ۵۰۰ تن چای در سال خریداری نماید ۵۰هزار تن تولید داخلی خریداری و به مصرف خواهد رسید . با توجه به محدودیت زمانی سال جاری جهت حضور خریداران ، امکان جلب اعتماد و اطمینان ایشان در حد متعارف ممکن شود ، لازم است دولت برای مدت زمان محدود و از قبل پیش بینی شده ، امکانات تشویقی مالی لازم را از محل همین بودجه در اختیار خریدارن قراردهد.
۴- کمیته ای متشکل از اداره کل چای شمال ، وزارت بازرگانی ، بانک مرکزی تشکّل رسمی توزیع کنندگان ، تشکل های رسمی تولیدکنندگان به دبیری اداره کل چای شمال مسئولیت رد و یا قبول صلاحیت کاری و مالی متقاضی خرید را برعهده خواهد داشت .
۵- مبنای قیمت گذاری چای خشک ، آنالیز آزمایشگاهی پارامتر های موجود در انواع چای های در دسترس مصرف کننده داخل کشور است که مورد تأیید وزارت بهداشت می باشد و قیمت پایه برای محاسبه بهایی است که مصرف کننده با رضایت خود در بازار مصرف برای چای های مصرفی پرداخت می کند .
پارامتر های یاد شده و درصد سهم هرکدام در قیمت نهایی به شرح ذیل است :
۱/۵-رویت ۱۵% کل قیمت چای .
۲/۵-رنگ ۳۵% // // .
۳/۵ – طعم ۲۵% // // .
۴/۵ – عطر ۲۰% // // .
۵/۵ – تفاله ۵% // // .
۶- مبنای قیمت گذاری پایه چای خشک سیستم حراج براساس نمرات حاصله از آزمایشگاه و به تفکیک پارامترهای یاد شده می باشد .
۷- شرکت های خریدار چای موظّف به فرآوری ، بسته بندی و توزیع چای ایرانی خریداری شده از سیستم حراج بوده و بهای آنرا باید حداکثر طی ۶ ماه به سیستم حراج پرداخت کنند.
۱/۷ – خریداران چای در سیستم حراج بسته به قیمت پیشنهادی خود و طول مدت بازپرداخت و یا استفاده کمتر از سایر تمهیدات تشویقی دولت در اولویت خرداران قرار می گیرند .
۲/۷ – چنانچه خریدار نتواند بهای چای را ظرف مدت زمان تعهد شده پرداخت نماید سیستم حراج می تواند از محل تضمینات او برداشت کند .
۸- مبلغ اعتبار مصوب شده مجلس از طریق اداره کل چای شمال در اختیار سیستم حراج قرار می گیرد تا به ازای میزان برگ سبز و چای خشک به صورت علی الحساب به چایکاران و کارخانه داران پرداخت گردد .
بهای نهایی برگ سبز و چای خشک پس از قیمت گذاری و فروش و تحویل چای بطور مستقیم از طرف کارخانه چای به خریدار با تعهد مطابقت با نمونه ارزش گذاری شده ، از طریق سیستم حراج در بین چایکاران و کارخانه داران تقسیم خواهد شد.
۹- قیمت پایه ( کف ) برگ سبز درجه یک ۲۹۰۰ ریال و درجه دو ۱۸۰۰ ریال و هزینه خشک کردن آن ۳۰۰۰ ریال خواهد بود . سیستم حراج این حداقل را به کشاورزان و کارخانه دارانی کع در مجموعه این سیسشتم حراج قرار بگیرند و رعایت دستور العمل های صادره از طرف اداره کل چای شمال را بنمایند ، بصورت علی الحساب پرداخت خواهد کرد . سهم نهایی چایکاران از محل فروش چای خشک در سیستم حراج ۶۵% و سهم آن کارخانه ۳۵% خواهد بود که پس از تحویل چای به خریدار یا خریدارن چای خشک هرکارخانه تقسیم خواهد شد .
۱/۹ – قیمت نهایی برگ سبز بر اساس درجه ۱و۲ بر اساس فرمول ذیل انجام می گیرد :
قیمت ۱ کیلو برگ سبز درجه ۱ = قیمت ۶/۱ کیلو برگ سبزدرجه ۲
ابتدا مقدار چای درجه یک هرباغدار را در ۶/۱ ضرب کرده و با مقدار برگ درجه دو جمع می کنیم ، و سهم هرباغدار براساس برگ درجه ۲ مشخص می شود .
۱۰-برگ استاندارد درجه ۱و۲ و انواع چای خشک بر اساس دستورالعملی که توسط اداره کل چای شمال تهیه و ابلاغ خواهد گردید ، تعریف می شود ، آزمایش چای های تحویلی به سیستم حراج هرپانزده روز یکبار توسط کارشناسان اداره کل چای شمال و زیر نظر کمیته ردیف ۴ صورت خواهد گرفت و به صورت بولتن پانزده روزه به تفکیک نوع چای و تاریخ ساخت هر کارخانه منتشر شده و به خریداران عضو حراج و کارخانه ها داده خواهد شد .
* * * * * * *
تلاش سیستم در این جهت باید استوار باشد که گردش مالی آن در مدت کمتری انجام گیرد و در طی سال ادوار گردش بیشتری داشته باشد و در صورت حمایت از طرح فوق و موفقیت این ساز و کار ضمن رقابت در تولید چای مطلوب ، نیازی به تجدید هرساله اعتبارات دولتی کم خواهد شد و سیستم تعریف شده با تن خواه خود می تواند به خود کفایی برسد . تا رسیدن به خود گردانی چرخه مالی چای دولت باید به عنوان خریدار تضمینی وارد عمل گردد ، در این صورت در توزیع چای سیاستی را پیشه کند که به سیستم حراج کمک نماید تا خریداران بخش خصوصی ترغیب به خریدار از سیستم حراج گردند .-
مدیر اجرایی سندیکای کارخانجات چای شمال
نعمت یاورزاده